Πλαίσιο Οργάνωσης και Λειτουργίας της διαδικασίας ανοικτής διάθεσης και περαιτέρω χρήσης δεδομένων της Περιφέρειας Αττικής
Το Πλαίσιο Οργάνωσης και Λειτουργίας της διαδικασίας ανοικτής διάθεσης και περαιτέρω χρήσης δεδομένων της Περιφέρειας Αττικής καθορίζει τον τρόπο εφαρμογής, συνεργασίας και επιχειρησιακής λειτουργίας των ρόλων και διαδικασιών ανοικτών δεδομένων της Περιφέρειας Αττικής (Aρ.Πρ.:963019/21-07-26 ( ΑΔΑ: ΨΩΣΑ7Λ7-ΙΡΒ ).
Ενότητα 1
Επιχειρησιακή υποστήριξη του ΥΧΔ και ετήσια διαδικασία
Το Τμήμα Γραμματειακής Υποστήριξης και Διαχείρισης Δεδομένων της Αυτοτελούς Διεύθυνσης Διαδικτυακής Ενημέρωσης και Ψηφιακής Εξυπηρέτησης αποτελεί την κεντρική οργανική μονάδα διοικητικής, οργανωτικής, επιχειρησιακής, τεχνικής και συμβουλευτικής υποστήριξης του Υπευθύνου Χρήσης Δεδομένων.
Το Τμήμα, υπό τον συντονισμό και την εποπτεία του ΥΧΔ:
- Παρέχει οδηγίες, κατευθύνσεις, υποδείγματα και τεχνικές προδιαγραφές προς τις Υπηρεσίες της Περιφέρειας.
- Συντονίζει τη συγκέντρωση, καταγραφή, ταξινόμηση και παρακολούθηση των συνόλων δεδομένων.
- Αποστέλλει σε ετήσια βάση σχετικό έγγραφο προς τις Γενικές Διευθύνσεις, τις Διευθύνσεις, τις Αυτοτελείς οργανικές μονάδες και τους εποπτευόμενους φορείς με το οποίο ζητείται η καταγραφή, η επικαιροποίηση και η αξιολόγηση των συνόλων δεδομένων αρμοδιότητάς τους.
- Συγκεντρώνει τις απαντήσεις και τα στοιχεία που υποβάλλονται από τις αρμόδιες Υπηρεσίες μέσω των οικείων Γενικών Διευθύνσεων και καταρτίζει τους πίνακες των συνόλων δεδομένων που εντάσσονται στην ετήσια απόφαση ανοικτής διάθεσης δεδομένων.
- Συντάσσει το σχέδιο της ετήσιας απόφασης ανοικτής διάθεσης και περαιτέρω χρήσης εγγράφων, πληροφοριών και δεδομένων και το προωθεί για υπογραφή στο αρμόδιο όργανο.
- Μετά την έκδοση της ετήσιας απόφασης, παρέχει οδηγίες και υποστήριξη στις Υπηρεσίες για την προετοιμασία, ανάρτηση και επικαιροποίηση των συνόλων δεδομένων που έχουν ενταχθεί σε αυτή.
- Διαχειρίζεται κεντρικά την πλατφόρμα opendata.attica.gov.gr και παρακολουθεί τη διασύνδεσή της με την Εθνική Πύλη Δεδομένων data.gov.gr.
- Διαχειρίζεται τους λογαριασμούς και τα δικαιώματα πρόσβασης των εξουσιοδοτημένων χρηστών.
- Παρέχει υποστήριξη στους χρήστες της πλατφόρμας για την αντιμετώπιση τεχνικών ή διαδικαστικών δυσκολιών.
- Ελέγχει την πληρότητα και την τεχνική ορθότητα των μεταδεδομένων και επισημαίνει στις αρμόδιες οργανικές μονάδες ελλείψεις ή ανάγκες διόρθωσης.
- Προετοιμάζει το Ετήσιο Σχέδιο Δράσης Δεδομένων και τις σχετικές εισηγήσεις, αναφορές και απολογιστικά στοιχεία.
- Συντονίζει τη διαδικασία εντοπισμού και καταγραφής των Συνόλων Δεδομένων Υψηλής Αξίας.
- Συνεργάζεται με τον ΥΠΔ/DPO, τις αρμόδιες Υπηρεσίες του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης και κάθε άλλο αρμόδιο όργανο ή φορέα.
- Τηρεί αρχείο της σχετικής αλληλογραφίας, των οδηγιών, των ορισμών χρηστών και των ενεργειών που αφορούν την πολιτική ανοικτών δεδομένων.
Το Τμήμα Γραμματειακής Υποστήριξης και Διαχείρισης Δεδομένων της Αυτοτελούς Διεύθυνσης Διαδικτυακής Ενημέρωσης και Ψηφιακής Εξυπηρέτησης ασκεί συντονιστικό, υποστηρικτικό, τεχνικό και συμβουλευτικό ρόλο. Δεν αποφασίζει ποια δεδομένα κάθε οργανική μονάδα θα διαθέσει ως ανοικτά, δεν πιστοποιεί τη νομιμότητα του περιεχομένου τους και δεν υποκαθιστά την ευθύνη των οργανικών μονάδων και των οικείων Γενικών Διευθύνσεων.
Η ένταξη συνόλου δεδομένων στους πίνακες της ετήσιας απόφασης πραγματοποιείται βάσει των στοιχείων, που παρέχει η αρμόδια οργανική μονάδα, υπό την εποπτεία της οικείας Γενικής Διεύθυνσης.
Ενότητα 2
Διαδικασία επικοινωνίας και συντονισμού
Η επίσημη διοικητική επικοινωνία του ΥΧΔ, της Κεντρικής Διαχειρίστριας και του Τμήματος Γραμματειακής Υποστήριξης και Διαχείρισης Δεδομένων της Αυτοτελούς Διεύθυνσης Διαδικτυακής Ενημέρωσης και Ψηφιακής Εξυπηρέτησης με τις οργανικές μονάδες της Περιφέρειας Αττικής πραγματοποιείται, κατά κανόνα, μέσω των αρμόδιων Γενικών Διευθύνσεων ή, κατά περίπτωση, των Αυτοτελών οργανικών μονάδων και των εποπτευόμενων φορέων.
Ειδικότερα:
- Τα έγγραφα που αφορούν την ετήσια καταγραφή και επικαιροποίηση των συνόλων δεδομένων, τον ορισμό Διαχειριστών Δεδομένων και Υπευθύνων Ανάρτησης, την ανάληψη συγκεκριμένων υποχρεώσεων ή την τήρηση προθεσμιών, καθώς και την υποβολή επίσημων στοιχείων, δηλώσεων, βεβαιώσεων ή απαντήσεων, απευθύνονται στις οικείες Γενικές Διευθύνσεις, οι οποίες συντονίζουν τις υπαγόμενες σε αυτές οργανικές μονάδες και μεριμνούν για την έγκαιρη, πλήρη και ορθή ανταπόκρισή τους.
- Για την πληρέστερη και ταχύτερη ενημέρωση των Υπηρεσιών, τα ανωτέρω έγγραφα δύνανται να κοινοποιούνται παράλληλα και στις αρμόδιες Διευθύνσεις ή λοιπές οργανικές μονάδες. Η παράλληλη κοινοποίηση δεν μεταβάλλει τη διοικητική διαδρομή υποβολής των επίσημων απαντήσεων ούτε αναιρεί τον συντονιστικό και εποπτικό ρόλο της οικείας Γενικής Διεύθυνσης.
- Οι απαντήσεις και τα στοιχεία που εντάσσονται στην ετήσια απόφαση ανοικτής διάθεσης ή αποτελούν επίσημη θέση της Υπηρεσίας υποβάλλονται μέσω της οικείας Γενικής Διεύθυνσης.
- Για τις Αυτοτελείς Διευθύνσεις και τις λοιπές οργανικές μονάδες που δεν υπάγονται σε Γενική Διεύθυνση, η επίσημη και η επιχειρησιακή επικοινωνία πραγματοποιούνται απευθείας με τον προϊστάμενο και τα αρμόδια στελέχη της οικείας μονάδας.
Ενότητα 3
Αποκεντρωμένο μοντέλο ανάρτησης ανοικτών δεδομένων
Για τη δημοσίευση και επικαιροποίηση των ανοικτών δεδομένων στην πλατφόρμα opendata.attica.gov.gr εφαρμόζεται αποκεντρωμένο μοντέλο διαχείρισης.
Οι Διευθύνσεις και οι λοιπές αρμόδιες οργανικές μονάδες της Περιφέρειας Αττικής αναρτούν και επικαιροποιούν, βάσει της εκάστοτε ισχύουσας ετήσιας απόφασης ανοικτής διάθεσης, τα σύνολα δεδομένων αρμοδιότητάς τους μέσω εξουσιοδοτημένων χρηστών – Υπευθύνων Ανάρτησης.
Η κεντρική διαχείριση της πλατφόρμας, η απόδοση δικαιωμάτων πρόσβασης, η παροχή οδηγιών και η τεχνική και διαδικαστική υποστήριξη ασκούνται από το Τμήμα Γραμματειακής Υποστήριξης και Διαχείρισης Δεδομένων της Αυτοτελούς Διεύθυνσης Διαδικτυακής Ενημέρωσης και Ψηφιακής Εξυπηρέτησης.
Η κεντρική διαχείριση της πλατφόρμας δεν συνεπάγεται μεταφορά στο Τμήμα Γραμματειακής Υποστήριξης και Διαχείρισης Δεδομένων ή στην Αυτοτελή Διεύθυνση Διαδικτυακής Ενημέρωσης και Ψηφιακής Εξυπηρέτησης της ευθύνης επιλογής, ελέγχου, έγκρισης ή νομιμότητας των δεδομένων που αναρτώνται από κάθε Υπηρεσία.
Ενότητα 4
Ορισμός Υπευθύνων Ανάρτησης
- Κάθε Γενική Διεύθυνση ορίζει, κατόπιν προτάσεων των υπαγόμενων σε αυτή Διευθύνσεων, έναν ή περισσότερους Υπευθύνους Ανάρτησης Ανοικτών Δεδομένων και όπου κρίνεται αναγκαίο, αναπληρωτές αυτών.
- Οι Υπεύθυνοι Ανάρτησης είναι, κατά κανόνα, υπάλληλοι των οργανικών μονάδων που παράγουν, τηρούν ή διαχειρίζονται τα αντίστοιχα δεδομένα.
- Για τις Αυτοτελείς Διευθύνσεις και τις λοιπές οργανικές μονάδες που δεν υπάγονται σε Γενική Διεύθυνση, οι Υπεύθυνοι Ανάρτησης ορίζονται από τον προϊστάμενο της οικείας οργανικής μονάδας.
- Οι ορισμοί, αντικαταστάσεις ή παύσεις των Υπευθύνων Ανάρτησης γνωστοποιούνται εγγράφως στο Τμήμα Γραμματειακής Υποστήριξης και Διαχείρισης Δεδομένων.
Οι ήδη ορισμένοι και ενεργοί Υπεύθυνοι Ανάρτησης εξακολουθούν να ασκούν τα καθήκοντά τους, μέχρι την αντικατάσταση ή την παύση τους από το αρμόδιο όργανο.
Ενότητα 5
Ορισμός Διαχειριστών Δεδομένων και υπηρεσιακών σημείων επαφής
Κάθε Γενική Διεύθυνση προτείνεται να ορίζει, για τις οργανικές μονάδες αρμοδιότητάς της, έναν ή περισσότερους Διαχειριστές Δεδομένων — Data Stewards, καθώς και τους αναπληρωτές τους, κατόπιν προτάσεων των υπαγόμενων σε αυτή Διευθύνσεων.
Ως Διαχειριστές Δεδομένων ορίζονται, κατά προτίμηση, οι προϊστάμενοι των οργανικών μονάδων που παράγουν, τηρούν ή διαχειρίζονται τα αντίστοιχα σύνολα δεδομένων ή άλλα στελέχη τα οποία, λόγω θέσης, αρμοδιοτήτων και γνώσης του αντικειμένου, είναι σε θέση να εποπτεύουν την ορθή διαχείρισή τους.
Για τις Αυτοτελείς Διευθύνσεις και τις λοιπές οργανικές μονάδες που δεν υπάγονται σε Γενική Διεύθυνση, ο Διαχειριστής Δεδομένων και ο αναπληρωτής του ορίζονται από τον προϊστάμενο της οικείας οργανικής μονάδας.
Ο Διαχειριστής Δεδομένων αποτελεί το υπηρεσιακό σημείο επαφής της οργανικής μονάδας για θέματα καταγραφής, διαχείρισης, ποιότητας, επικαιροποίησης, ασφάλειας, ανοικτής διάθεσης και περαιτέρω χρήσης των δεδομένων της.
Ο Διαχειριστής Δεδομένων είναι αρμόδιος, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της οργανικής μονάδας του, ιδίως για:
α. τον εντοπισμό και την καταγραφή των συνόλων δεδομένων που παράγει, τηρεί ή διαχειρίζεται η οργανική μονάδα,
β. την παρακολούθηση της ακρίβειας, της πληρότητας, της ποιότητας και της επικαιροποίησής τους,
γ. τον προσδιορισμό της πηγής, του υπευθύνου τήρησης και της συχνότητας επικαιροποίησης κάθε συνόλου δεδομένων,
δ. τον συντονισμό της αξιολόγησης της δυνατότητας ανοικτής διάθεσης των δεδομένων,
ε. την επισήμανση τυχόν περιορισμών, εξαιρέσεων, δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, εμπιστευτικών πληροφοριών ή δικαιωμάτων τρίτων,
στ. τη μέριμνα για την εφαρμογή των οδηγιών του ΥΧΔ και του Τμήματος Γραμματειακής Υποστήριξης και Διαχείρισης Δεδομένων της Αυτοτελούς Διεύθυνσης Διαδικτυακής Ενημέρωσης και Ψηφιακής Εξυπηρέτησης ,
ζ. τη συνεργασία με τον Υπεύθυνο Ανάρτησης της οργανικής μονάδας για την προετοιμασία, δημοσίευση και επικαιροποίηση των εγκεκριμένων συνόλων δεδομένων,
η. την έγκαιρη υποβολή των απαιτούμενων στοιχείων προς την οικεία Γενική Διεύθυνση και το Τμήμα Γραμματειακής Υποστήριξης και Διαχείρισης Δεδομένων.
- Κάθε οργανική μονάδα δύναται να ορίζει, πέραν του Διαχειριστή Δεδομένων, έναν ή περισσότερους επιχειρησιακούς συντάκτες ή Υπευθύνους Ανάρτησης, ανάλογα με τον όγκο, τη φύση και τη συχνότητα επικαιροποίησης των δεδομένων της.
- Το ίδιο πρόσωπο δύναται να ορίζεται τόσο ως Διαχειριστής Δεδομένων όσο και ως Υπεύθυνος Ανάρτησης, εφόσον αυτό κρίνεται λειτουργικά κατάλληλο από την αρμόδια οργανική μονάδα και την οικεία Γενική Διεύθυνση.
- Οι ορισμοί, οι αναπληρώσεις, οι αντικαταστάσεις και οι παύσεις των Διαχειριστών Δεδομένων γνωστοποιούνται εγγράφως στο Τμήμα Γραμματειακής Υποστήριξης και Διαχείρισης Δεδομένων, το οποίο τηρεί επικαιροποιημένο μητρώο των σχετικών υπηρεσιακών σημείων επαφής.
- Οι ήδη ορισμένοι Υπεύθυνοι Ανάρτησης εξακολουθούν να ασκούν τα καθήκοντά τους. Οι Γενικές Διευθύνσεις και οι Αυτοτελείς οργανικές μονάδες , εντός προθεσμίας δύο (2) μηνών από την δημοσίευση της παρούσας, γνωστοποιούν στο Τμήμα Γραμματειακής Υποστήριξης και Διαχείρισης Δεδομένων τον Διαχειριστή Δεδομένων και τον αναπληρωτή του για κάθε αρμόδια οργανική μονάδα.
Ενότητα 6
Καθήκοντα Υπευθύνων Ανάρτησης
Οι Υπεύθυνοι Ανάρτησης:
- Αναρτούν στην πλατφόρμα τα σύνολα δεδομένων της οργανικής μονάδας τους που έχουν ενταχθεί στην εκάστοτε ισχύουσα απόφαση ανοικτής διάθεσης.
- Καταχωρίζουν και επικαιροποιούν τα απαιτούμενα μεταδεδομένα.
- Μεριμνούν για την ανάρτηση των δεδομένων στους προβλεπόμενους ή καταλληλότερους μηχαναγνώσιμους μορφοτύπους.
- Τηρούν τη δηλωμένη συχνότητα επικαιροποίησης κάθε συνόλου δεδομένων.
- Εφαρμόζουν τις οδηγίες και τις τεχνικές προδιαγραφές του ΥΧΔ, της Κεντρικής Διαχειρίστριας και του αρμόδιου Τμήματος.
- Μεριμνούν, πριν από την ανάρτηση, ώστε το σύνολο δεδομένων και τα συνοδευτικά μεταδεδομένα να έχουν ελεγχθεί και εγκριθεί από την αρμόδια οργανική μονάδα.
- Συνεργάζονται με το Τμήμα Γραμματειακής Υποστήριξης και Διαχείρισης Δεδομένων της Αυτοτελούς Διεύθυνσης Διαδικτυακής Ενημέρωσης και Ψηφιακής Εξυπηρέτησης για την αντιμετώπιση τεχνικών ή διαδικαστικών προβλημάτων.
- Διαφυλάσσουν τα στοιχεία πρόσβασης στον λογαριασμό τους και δεν τα γνωστοποιούν ούτε τα παραχωρούν σε τρίτους.
- Γνωστοποιούν αμελλητί στην Κεντρική Διαχειρίστρια κάθε περιστατικό απώλειας, παραβίασης ή μη εξουσιοδοτημένης χρήσης του λογαριασμού τους.
Ο ρόλος του Υπευθύνου Ανάρτησης είναι τεχνικός και επιχειρησιακός και δεν υποκαθιστά την ευθύνη της αρμόδιας οργανικής μονάδας και της οικείας Γενικής Διεύθυνσης για την επιλογή, έγκριση, νομιμότητα και το ουσιαστικό περιεχόμενο των δεδομένων.
Ενότητα 7
Υποστήριξη των εξουσιοδοτημένων χρηστών
Το Τμήμα Γραμματειακής Υποστήριξης και Διαχείρισης Δεδομένων:
- Παρέχει στους Υπευθύνους Ανάρτησης οδηγίες, τεχνικές προδιαγραφές, υποδείγματα και, όπου απαιτείται, εκπαιδευτικό υλικό.
- Υποστηρίζει τους χρήστες κατά την καταχώριση, ανάρτηση και επικαιροποίηση των συνόλων δεδομένων και των μεταδεδομένων τους.
- Συνδράμει τους χρήστες για την αντιμετώπιση τεχνικών ή διαδικαστικών δυσκολιών που δεν μπορούν να επιλυθούν από τους ίδιους.
- Δύναται, κατ’ εξαίρεση, να πραγματοποιεί ανάρτηση ή επικαιροποίηση συνόλου δεδομένων για λογαριασμό οργανικής μονάδας, κατόπιν σχετικού αιτήματός της και υπό την προϋπόθεση ότι η οργανική μονάδα και η οικεία Γενική Διεύθυνση έχουν προηγουμένως ελέγξει και εγκρίνει το περιεχόμενο και τα μεταδεδομένα.
Ενότητα 8
Υποχρεώσεις των οργανικών μονάδων και των Γενικών Διευθύνσεων
Κάθε οργανική μονάδα της Περιφέρειας Αττικής είναι αρμόδια, ως προς τα δεδομένα που παράγει, τηρεί ή διαχειρίζεται, για:
- Την εφαρμογή της κείμενης νομοθεσίας περί ανοικτής διάθεσης και περαιτέρω χρήσης δεδομένων.
- Τον εντοπισμό και την καταγραφή των συνόλων δεδομένων αρμοδιότητάς της.
- Την επιλογή και την πρόταση των συνόλων δεδομένων που θα διατεθούν ως ανοικτά.
- Την αξιολόγηση της δυνατότητας ανοικτής διάθεσης κάθε συνόλου δεδομένων.
- Την ακρίβεια, πληρότητα, εγκυρότητα, ποιότητα και επικαιροποίηση του περιεχομένου.
- Τον προσδιορισμό και την τήρηση της συχνότητας επικαιροποίησης.
- Την επισήμανση και αναλυτική και επαρκή τεκμηρίωση τυχόν νόμιμων περιορισμών ή εξαιρέσεων από την εξ ορισμού ανοικτή διάθεση.
- Την επισήμανση της ύπαρξης δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, εμπιστευτικών πληροφοριών, δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας τρίτων ή άλλων στοιχείων που ενδέχεται να περιορίζουν τη δημοσιοποίηση.
- Την αξιολόγηση της συμμόρφωσης του συνόλου δεδομένων με τη νομοθεσία για την προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και κάθε άλλη εφαρμοστέα νομοθεσία.
- Τη λήψη των απαιτούμενων μέτρων ανωνυμοποίησης, ψευδωνυμοποίησης ή άλλης νόμιμης επεξεργασίας, όπου αυτό επιτρέπεται και απαιτείται.
- Την εξασφάλιση ότι δεν περιλαμβάνονται στα δημοσιοποιούμενα σύνολα δεδομένα των οποίων η διάθεση απαγορεύεται ή περιορίζεται από την κείμενη νομοθεσία.
- Την έγκριση του συνόλου δεδομένων και των συνοδευτικών μεταδεδομένων πριν από την πρώτη δημοσίευση και πριν από κάθε ουσιώδη επικαιροποίησή του.
- Την προετοιμασία και την ανάρτηση των δεδομένων που έχουν ενταχθεί στην ετήσια απόφαση ανοικτής διάθεσης.
- Την τήρηση των προθεσμιών και των υποχρεώσεων που απορρέουν από το ισχύον θεσμικό πλαίσιο και την ετήσια απόφαση ανοικτής διάθεσης.
Οι οικείες Γενικές Διευθύνσεις:
α. συντονίζουν και εποπτεύουν τις οργανικές μονάδες αρμοδιότητάς τους,
β. μεριμνούν για την πληρότητα και την έγκαιρη υποβολή των στοιχείων τους,
γ. εποπτεύουν τη διαδικασία επιλογής και πρότασης των συνόλων δεδομένων,
δ. μεριμνούν ώστε οι Υπηρεσίες αρμοδιότητάς τους να εφαρμόζουν τη νομοθεσία για την ανοικτή διάθεση, την προστασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, την εμπιστευτικότητα, τα δικαιώματα τρίτων και κάθε άλλο σχετικό περιορισμό.
Οι οργανικές μονάδες και οι οικείες Γενικές Διευθύνσεις οφείλουν να διασφαλίζουν ότι τα στοιχεία που υποβάλλουν στο πλαίσιο της ετήσιας διαδικασίας καταγραφής και έκδοσης της απόφασης ανοικτής διάθεσης είναι πλήρη, ακριβή, επικαιροποιημένα και νομίμως διαθέσιμα προς δημοσιοποίηση.
Ενότητα 9
Συνεργασία με τον Υπεύθυνο Προστασίας Δεδομένων
Ο ΥΧΔ, η αναπληρώτριά του, η Κεντρική Διαχειρίστρια και ο/η αναπληρωτής/αναπληρώτριά της δεν ασκούν καθήκοντα Υπευθύνου Προστασίας Δεδομένων – ΥΠΔ/DPO.
Όταν ένα σύνολο δεδομένων περιέχει ή ενδέχεται να περιέχει δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα, η αρμόδια οργανική μονάδα, μέσω της οικείας Γενικής Διεύθυνσης ζητά τη γνώμη ή τη συνδρομή του ΥΠΔ/DPO πριν από τη δημοσιοποίησή του, όπου αυτό απαιτείται από τη φύση των δεδομένων και το ισχύον θεσμικό πλαίσιο.
Η υποχρέωση για την έγκαιρη αναγνώριση της ύπαρξης δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και για την υποβολή του σχετικού ζητήματος στον ΥΠΔ/DPO ανήκει πρωτίστως στην οργανική μονάδα που παράγει, τηρεί ή διαχειρίζεται τα δεδομένα και στην οικεία Γενική Διεύθυνση.